Cảm nghĩ về bức thư của Albert Einstein gởi cho con gái

I- Lời dẫn nhập
Trước khi mạo muội nêu lên cảm nghĩ của mình về một số ''vấn đề'' trong bức thư mà ông Albert Einstein gởi cho con gái, tôi xin mời quý vị xem lý do ''tiết lộ'' muộn bức thư ấy và nội dung của nó.
II- Lý do ''tiết lộ'' muộn bức thư
Vào những năm cuối thập niên 1980, Lieserl, con gái của THIÊN tài nổi tiếng Einstein, tặng 1.400 bức thư của ông cho Trường Đại Học Dothái, với yêu cầu là đừng công bố nội dung những bức thư ấy trong hai thập kỷ, sau khi ông qua đời. Dưới đây là một trong những bức thư đó.
III- Nội dung bức thư
''Khi cha giới thiệu thuyết tương đối, RẤT ít người hiểu được cha và những điều cha sắp bày tỏ bây giờ nhắm truyền đạt cho nhân loại, cũng sẽ gặp sự đụng chạm, hiểu lầm và thành kiến trên thế giới.
Cha xin con giữ kín những bức thư ấy càng lâu càng cần thiết, hằng năm, hằng thập kỷ, cho tới khi nào xã hội ĐỦ TIẾN BỘ MÀ chấp nhận những điều cha sẽ giải thích dưới đây:
Có MỘT LỰC VÔ CÙNG MẠNH MẼ mà, cho đến giờ, khoa học KHÔNG giải thích CHÍNH THỨC được. LỰC ấy BAO GỒM và CHI PHỐI tất cả những LỰC KHÁC, thậm chí còn LÀ NGUYÊN NHÂN bất kỳ HIỆN TƯỢNG nào XẢY RA trong vũ trụ, và VẪN CHƯA được chúng ta LÝ GIẢI. Luật CHUNG ấy là TÌNH YÊU.
Khi TÌM TÒI một học THUYẾT chung của vũ trụ, các nhà khoa học BỎ QUÊN Lực VÔ HÌNH, nhưng mạnh mẽ NHẤT ấy.
TÌNH YÊU là ÁNH SÁNG CHIẾU RỌI những người biết TRAO và NHẬN NÓ.
TÌNH YÊU là TRỌNG LỰC bởi nó LÀM một số người cảm thấy được thu hút tới kẻ khác.
TÌNH YÊU là SỨC MẠNH vì nó LÀM sinh sôi nảy nở sự HOÀN HẢO TRONG TA và giúp nhân loại không bị TUYỆT CHỦNG do lòng ÍCH KỶ MÙ QUÁNG.
TÌNH YÊU BIỂU LỘ và biểu lộ CHÍNH MÌNH.
NHỜ TÌNH YÊU, chúng ta sống và chết.
TÌNH YÊU LÀ Thiên Chúa, và Thiên Chúa LÀ TÌNH YÊU.
Lực ấy DIỄN NGHĨA mọi điều và TẶNG ý nghĩa cho cuộc sống. ĐÓ LÀ Biến Số mà chúng ta BẤT TRI QUÁ LÂU, có lẽ VÌ chúng ta SỢ TÌNH YÊU, VÌ đó là NĂNG LƯỢNG DUY NHẤT trong vũ trụ MÀ con người KHÔNG thể học CÁCH điều khiển THEO Ý mình.
Để người ta THẤY Tình Yêu, cha đã thực hiện sự thay thế đơn giản trong phương trình nổi tiếng nhất của mình. Thay vì E = mc2, chúng ta chấp nhận rằng NĂNG LƯỢNG CHỬA LÀNH thế giới có thể đạt được QUA Tình Yêu được nhân lên với tốc độ ÁNH SÁNG BÌNH PHƯƠNG thì chúng ta có thể ĐI TỚI kết luận RẰNG Tình Yêu là LỰC mạnh NHẤT, Hằng Hữu VÌ nó VÔ HẠN.
SAU THẤT BẠI của nhân loại trong việc SỬ DỤNG và KIỂM SOÁT các năng lực khác của vũ trụ VỐN là gậy ông ĐẬP LƯNG ÔNG (that have turned against us; qui se sont retournés contre nous; die sich gegen uns gewendet haben), ĐIỀU KHẨN CẤP là chúng ta NUÔI DƯỠNG mình BẰNG loại năng lượng KHÁC.
Nếu muốn loài người CỦA chúng ta SỐNG CÒN, nếu muốn TÌM RA Ý NGHĨA CHO cuộc sống, nếu muốn CỨU thế giới và tất cả loài HỮU TÌNH ở trong đó THÌ TÌNH YÊU LÀ CÂU TRẢ LỜI DUY NHẤT VÀ SAU CÙNG.
Có lẽ chúng ta chưa sẵn sàng chế tạo quả Bom TÌNH YÊU, là thiết bị đủ mạnh nhắm TIÊU DIỆT tất cả sự oán ghét, lòng ích kỷ và tham lam đang TÀN PHÁ hành tinh này. Tuy nhiên, mỗi người vẫn mang TRONG lòng máy-phát-Tình-Yêu nhỏ, mà mạnh, có nặng lực chờ được GIẢI THOÁT.
Lieserl yêu dấu, khi HỌC HỎI CÁCH CHO và NHẬN Năng Lượng vũ trụ này, chúng ta phải XÁC NHẬN rằng TÌNH YÊU CÓ KHẢ NĂNG chinh phục tất cả, SIÊU VIỆT trên HẾT và LÀM ĐƯỢC tất cả mọi sự VÌ TÌNH YÊU LÀ TINH TÚY CỦA SỰ SỐNG.
Cha HỐI TIẾC quá đỗi vì không thể biểu lộ những điều TRONG tim đã từng đập cho con suốt cả đời. Có lẽ xin lỗi là quá muộn, nhưng, vì thời gian THÌ TƯƠNG ĐỐI, cha cần nói với con rằng cha thương con và CÁM ƠN CON, cha đã ĐI ĐẾN câu trả lời cuối cùng!
Cha của con,
Albert Einstein''
(Tạm dịch từ bản tiếng Đức, Anh, Pháp, có ''đối chiếu'' các bản ấy với nhau.)
IV- Cảm nghĩ về bức thư
Để làm nổi bật những ý mà mình thiết nghĩ là quan trọng, tôi viết lớn một số từ, rồi nêu cảm tưởng.
A- ''Giữ kín... cho tới khi nào xã hội ĐỦ TIẾN BỘ mà chấp nhận...
Theo tôi, tác giả bức thư muốn nói đến sự tiến bộ về VĂN HÓA, ĐẠO ĐỨC vốn quan trọng HƠN NỀN VĂN MINH VẬT CHẤT.
B- Lực VÔ CÙNG MẠNH MẼ mà khoa học KHÔNG giải thích CHÍNH THỨC được.
LỰC ''VÔ CÙNG MẠNH MẼ'' (force infiniment, extrêment puissante; extremely powerful force) chính là TÀI NĂNG SIÊU NHIÊN: Pouvoir Surnaturel; Supernatural Power.
Thật vậy, Bậc Thầy LÀM NÊN Khoa Học KHÔNG phải ''khoa học gia'', CHẲNG phải ''nhà bác học'' xuất chúng như Einstein bởi vì chính ông ta CŨNG KHÔNG thể làm ra THIÊN CƠ, mà chỉ NGHIÊN CỨU phần nào quá KHIÊM TỐN về TÀI NĂNG của LỰC TUYỆT ĐỐI.
C- Lực này BAO GỒM và CHI PHỐI tất cả những lực khác.
a- BAO GỒM (englober, comprendre, contenir; include, contain) có nghĩa là CHỨA.
b- CHI PHỐI (régir, diriger, gouverner; rule, govern) có nghĩa là ĐIỀU KHIỂN, LÁI.
D- Nó là NGUYÊN NHÂN bất kỳ hiện tượng nào xảy ra trong vũ trụ, và VẪN CHƯA được chúng ta lý giải.
Gottfried Wilhelm Leibniz, nhà Toán Học, Triết Gia Đức, phát biểu: ''KHÔNG có gì CHẲNG có gì mà KHÔNG có lý do.'' (Rien n’a rien sans raison.) Nói cách khác: Mọi sự đều CÓ nguyên nhân. Mà Nguyên Nhân (CỦA mọi loài, mọi sự) chính là LỰC. Lực ấy Alpha bởi vì, TRƯỚC chữ Alpha của mẫu tự Hy-lạp, KHÔNG CÓ chữ nào cả!
E- Lực CHUNG ấy là TÌNH YÊU.
CHUNG (universel; universal) Cho nên Tình Yêu là LUẬT CHUNG: Universal Law. (''uni'' do chữ Latinh ''unus'' (one: một); ''versal'' do ''versus'' là phân từ của ''vertere'': quay; turn; tourner. Tiếng Pháp có chữ ''vers'' (toward, towards): về phía.
G- Khi TÌM KIẾM một học THUYẾT chung của vũ trụ, các nhà khoa học BỎ QUÊN Lực VÔ HÌNH, nhưng mạnh mẽ NHẤT ấy.
Tâm đắc với nhận xét của Einstein, tôi xin nêu bằng chứng:
Hầu như cả thế giới đều nghe, đọc hai chữ Big Bang (Sự Bùng Nổ Lớn: Gigantesque Explosion), nhưng đó KHÔNG phải chân lý, mà CHỈ là giả thuyết. Do BẤT LỰC, tức KHÔNG thể TÌM RA lời giải đáp CHÍNH XÁC về Big Bang, người (''đẻ ra'' thuyết ấy) CỐ TÌNH lờ đi LỰC VÔ CÙNG MẠNH MẼ để DỄ TRUYỀN BÁ rằng vũ trụ bắt nguồn từ Sự Bùng Nổ Lớn! Nhưng một số nhà nghiên cứu Khoa Học khác lại phát biểu: ''Do KHÔNG thể thấy Vũ Trụ ra sao trước Big Bang, chúng ta cũng CHẲNG BIẾT được điều gì TRONG giai đoạn ẤY. Ngoài ra, một số ''lý thuyết GIA'' bảo rằng CÓ THỂ Vũ Trụ của chúng ta CHÀO ĐỜI giữa lòng Vũ Trụ KHÁC ĐÃ CÓ TRƯỚC (préexistant; preexisting)!
Khoa học THỰC NGHIỆM (expérimentale) DÁM giải thích điều mà mình CHẲNG thực nghiệm được THÌ quả là chuyện KHÔNG TƯỞNG!
Trong lá thư dài (mà Đức nguyên Giáo Hoàng trả lời cho nhà toán học Odifreddi) có đoạn thế này: ''TÌNH YÊU cũng KHÔNG được nói đến trong sách của Odifreddi và cả SỰ ÁC cũng CHẲNG được đề cập đến. ''TÔN GIÁO TOÁN HỌC'' của ông KHÔNG biết thông tin nào cả về SỰ ÁC. Tôn giáo BỎ QUA những câu hỏi CƠ BẢN NHƯ THẾ thì là TÔN GIÁO TRỐNG RỖNG."
H- Tình yêu là Ánh sáng CHIẾU RỌI những người biết TRAO và NHẬN nó.
Trong Tin Mừng ''TÌNH YÊU'', Tông Đồ Gioan xác tín: ''Ngài là SỰ SÁNG đích thật CHIẾU RỌI mọi người...'' (Ga 1,9)) Như vậy, TRAO là sống Luật TÌNH YÊU để người khác NHẬN NÓ.
I- Tình Yêu BIỂU LỘ (révèle; reveals) và biểu lộ CHÍNH MÌNH (se révèle; reveals itself).
1- BIỂU LỘ
Thiên Chúa MẠC KHẢI Tình Yêu của Ngài QUA vũ trụ, con người, vật, và sự vật như trong Tin Mừng: ''Ngài ở trong thế gian và thế gian NHỜ NGÀI mà CÓ.'' (Ga 1, 10)
2- BIỂU LỘ CHÍNH MÌNH
Tức Thiên Chúa nhập thể, nhập thế, rao giảng TÌNH YÊU, chịu ''khổ nạn, chết, chôn trong mộ'', sống lại vì YÊU. Còn Kitô hữu biểu lộ CHÍNH MÌNH là sống Lời Chúa dạy về TÌNH YÊU.
K- Lực ấy DIỄN NGHĨA mọi điều và TẶNG ý nghĩa cho cuộc sống.
1- DIỄN NGHĨA (Như trong phần mẫu tự I,1- BIỂU LỘ.)
2-TẶNG
Tiếng Anh, Pháp Đức có danh từ ''date, Datum'' do gốc Latinh ''datum'' nghĩa là ''ĐƯỢC TẶNG'': given, donné, gegeben. Cho nên, nhóm từ ''ngày-tháng-năm-sinh'' được dịch là: date of birth; date de naissance; Geburtsdatum, tức mình SINH RA đời là món quà TẶNG của TÌNH YÊU!
L- Tình Yêu là LỰC mạnh NHẤT, Hằng Hữu (qui existe) VÌ nó VÔ HẠN.
Xác tín của Einstein PHÙ HỢP với Lời của TÌNH YÊU (là Thiên Chúa) trong Kinh Thánh và với cách ghi trong các Bách Khoa Từ Điển về ĐẤNG TỐI CAO (L'Être Suprême, The Supreme Being): Le Tout-Puissant, The Almighty; L'Éternel, The Eternal; L'Infini, The Infinite...
M- THẤT BẠI của nhân loại trong việc SỬ DỤNG và KIỂM SOÁT các năng lực khác...
THẤT BẠI vì con người là thọ tạo HỮU HẠN về mọi mặt. Vả lại, trong việc NHIÊN CỨU về khoa học, gạt bỏ LƯƠNG TRI của mình thì càng thất bại hơn. Rabelais nhận định: ''Khoa học KHÔNG có LƯƠNG TRI thì CHỈ LÀ cảnh tan hoang của của tâm hồn.''
N- Tình Yêu là câu trả lời DUY NHẤT và SAU CÙNG.
Einstein nghĩ ĐÚNG như trong MƯỜI GIỚI RĂN TÌNH YÊU: KÍNH MẾN CHÚA và YÊU mọi người. Thánh Phaolô cũng dạy: ''Tin, Cậy, Mến mà Mến là HÀNG ĐẦU.''
O- Tình yêu là SỨC MẠNH vì nó LÀM sinh sôi nảy nở sự HOÀN HẢO trong ta...
''Sự HOÀN HẢO trong ta'' chính là con người được mang HÌNH ẢNH của Thiên Chúa.
V- Lời kết
Khi được hỏi về sự ''lớn rộng'' của không gian, nhà bác học Carl Sagan trả lời bằng cách này: Ông lấy một cái dĩa, một chén đất sét và một lọ nhỏ chứa bột nhôm, rồi nói (Tôi xin tóm tắt): ''Đất sét dùng để làm cái đĩa, còn bột nhôm thì lóng lánh khi ánh sáng rọi vào nó. Nhào đất sét với bột nhôm, rồi nặn thành cái đĩa. Cái đĩa lấp lánh vì có bột nhôm. TRÌNH ĐỘ hiểu biết của chúng ta ngày nay KHÔNG vượt quá phạm vi cái đĩa này... Chúng ta NHƯ ĐỨA BÉ, CHƯA biết nói, mà CHỈ biết sờ hay nắm, CHỤP mà thôi!''
BỊ giới hạn bởi thời gian và không gian, CHƯA hiểu rõ hết về KỲ CÔNG, PHÉP LẠ (của ĐẤNG TẠO HÓA) nơi thân xác mình, mà DÁM cho rằng TRẬT TỰ trong Vũ Trụ là do NGẪU NHIÊN thì tôi còn THUA năm người mù sờ voi! NGẮM sao trời, mà tôi VẪN bị MÙ vì Lương Tri tôi KHÔNG nhận ra CHÂN LÝ VĨNH HẰNG như Einstein phát biểu!
Đức Quốc, 11.7.2015
Đaminh Phan văn Phước