MỘT CÁI CHẾT CAN ĐẢM

Xử bắn "ông cố vấn" ở khám Chí Hòa.


Luật sự Võ Văn Quan an ủi Ngô Đình Cẩn trước giờ xử bắn .
Sau khi làm các thủ tục, các nhà báo có mặt ở Bộ Thông Tin từ lúc 14h. Tất cả được đưa lên chiếc xe 18 chỗ, đi vào Khám Chí Hòa. Tới cổng khám, ở trạm gác thứ nhất, nhân viên yêu cầu khám xét hành
lý và thu giữ lại tất cả máy ảnh. Chụp ảnh buổi hành quyết chỉ có ba người của Bộ Thông Tin và nhân viên An Ninh Quân Đội. Sau đó, các nhà báo được dẫn ra một sân rộng đầy cỏ cây hoang dại, có chôn sẵn một cột gỗ. Trường bắn nằm gần một ngôi chùa nhỏ.
5 giờ chiều, các thủ tục cho buổi hành quyết Ngô Đình Cẩn được bắt đầu tại phòng làm việc của trung tá Phạm Văn Luyện, Quản đốc Khám Chí Hòa. Những người có mặt tại đây là đại tá Trang Văn Chính, Giám đốc cảnh sát Đô Thành Sài Gòn-Chợ Lớn, thiếu tá Nguyễn Văn Đức, Chưởng lý Tòa án quân sự; bà cả Lễ là chị ruột Ngô Đình Cẩn, luật sư Võ Văn Quan và một số người khác nữa. Đoàn người đến thẳng phòng giam của Ngô Đình Cẩn và lặng lẽ bước vào.
Nghe tiếng giày, Ngô Đình Cẩn đang nằm trên giường, hé mắt nhìn, rồi khép lại, miệng lâm râm cầu nguyện cùng với một vị linh mục đứng cạnh giường đọc kinh. Bóng đèn điện từ trên trần nhà tỏa sáng một màu vàng vọt, thê lương. Thiếu tá Đức đến bên giường, đọc bản bác đơn xin ân xá của Ngô Đình Cẩn. Khi Nguyễn Văn Đức đọc xong, luật sư Quan đến bên ông Cẩn, nắm lấy hai bàn tay. Tay Ngô Đình Cẩn nóng hổi, mặt ửng hồng và rõ ràng đang sốt rất cao.
Luật sư Quan cố gượng nói: "Thôi, ông cố vấn đừng quá đau buồn. Trên cõi đời này, dù sớm hay muộn, rồi ai cũng phải ra đi.” Ngô Đình Cẩn điềm tĩnh: "Luật sư đừng có buồn cho tôi. Tôi đi theo mấy ông anh của tôi. Tôi trở về với Chúa. Tôi không sợ chết đâu. Nhưng tôi lo cho luật sư, lúc cãi cho tôi, luật sư có đụng chạm tới họ. Không biết luật sư ở lại có bị họ làm khó dễ hay không." Luật sư Quan ứa nước mắt: "Không sao đâu, ông cố vấn đừng lo cho tôi. Xin cầu chúc ông cố vấn được vào nước Chúa."
Thủ tục tiếp theo là vị linh mục làm lễ và cầu nguyện cùng ông Cẩn. Khi được nói lời cuối cùng là tử tội có xin ân huệ gì không thì Ngô Đình Cẩn xin rằng được quyền mặc quần trắng, áo dài đen vì ông muốn được chết trong bộ "quốc phục" Việt Nam. (Ngày ấy, chính quyền Ngô Đình Diệm quy định "quốc phục" của Việt Nam Cộng hòa là quần trắng, áo dài đen, đội khăn đóng.) Hơn nữa, ông Cẩn cũng muốn mặc bộ ấy vì đó là chiếc áo được thân mẫu may cho khi còn ở Huế. Rồi ông cũng nói với mọi người là ông tha thứ cho những người đã giết ông.
Yêu cầu của Ngô Đình Cẩn được đáp ứng, những viên cai ngục giúp ông thay quần áo. Rồi thiếu tá Nguyễn Văn Đức ra lệnh cho hai nhân viên xốc nách, dìu ông Cẩn ra khỏi phòng giam và xuống cầu thang. Vì Ngô Đình Cẩn không thể đi được, nên người ta phải đặt ông lên một chiếc băng ca và đẩy đi suốt hành lang này qua hành lang khác. Ra khỏi khu "lò bát quái", Ngô Đình Cẩn được chuyển sang một băng ca khác do bốn người cai ngục khiêng, chiếc băng ca được khiêng ra giữa sân có cắm một chiếc cọc thì cả đoàn người dừng lại...
Thiếu tá Đức ra lệnh cho đám cai tù xốc nách đỡ Ngô Đình Cẩn dậy, dìu ra cột. Khi Cẩn được dìu tới cột gỗ thì một người lính trong đội hành quyết nói nhỏ với Cẩn là xin phép được trói hai tay ra đằng sau, hai tay được đặt lên một thanh ngang giống như Cây Thánh Giá, mục đích là để người bị tử hình không tụt được xuống.
Một người lính cai ngục lấy chiếc khăn đen, bịt mắt tử tội thì Ngô Đình Cẩn lắc đầu liên tục và nói: "Tôi không chịu bịt mắt. Tôi không sợ chết." Nhưng người ta vẫn buộc khăn vào một cách vụng về, vì vậy không chỉ bịt mắt mà bịt gần hết khuôn mặt ông Cẩn.
Đội hành quyết có mười người và đội mũ lính quân cảnh có in hai chữ MP, chia làm hai hàng. Hàng trước năm người quỳ, hàng sau năm người đứng. Trong mười người thì có một người được sử dụng khẩu súng có lắp một viên đạn mã tử (không có đầu đạn, mà chỉ bịt giấy). Đúng 18 giờ 20 là hành quyết. Nguyễn Văn Đức giơ tay, ra lệnh thi hành. Viên sĩ quan chỉ huy đội hành quyết hô lớn: “Bắn!"
Một loạt súng nổ. Ngô Đình Cẩn giũ người xuống ngay lập tức. Máu từ trên ngực chảy loang xuống chiếc quần trắng. Ngay sau đó, viên chỉ huy đội hành quyết chạy đến gí khẩu súng colt 12 ly vào tai Ngô Đình Cẩn và bắn phát ân huệ. Bác sĩ pháp y chạy ra, dùng ống nghe gí vào ngực Ngô Đình Cẩn, vạch mắt ra xem, rồi quay lại gật gật đầu, ra ý là Ngô Đình Cẩn đã chết.

Trung tá Luyện, Quản đốc Khám Chí Hòa ra lệnh cho mấy viên cai ngục cởi trói, hạ xác Ngô Đình Cẩn đặt vào băng ca, rồi khiêng vào Khám Chí Hòa để khâm liệm và cho thân nhân nhận xác mang về chôn cất. Xác Ngô Đình Cẩn được đưa về an táng tại nghĩa trang chùa Phổ Quang, tức nghĩa trang Bắc Việt Tương Tế gần sân bay Tân Sân Nhất.
Sở dĩ gia đình an táng Ngô Đình Cẩn tại đây là vì Thượng Tọa Thích Chí Dũng là người thân quen với gia đình họ Ngô. Sau năm 1975, khi quy hoạch lại TP Sai Gòn, nghĩa trang Bắc Việt Tương Tế ở chùa Phổ Quang được di dời về Lái Thiêu. Mộ Ngô Đình Cẩn cũng được đưa về đó, nằm cạnh mộ của thân mẫu và hai người anh là Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu.