50% công chức phải lót tay để được vào làm trong bộ máy chính quyền

Vào sáng ngày 14/4/2015 tại Hà Nội, phúc trình về "Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam năm 2014" (PAPI) đã được công bố. Theo kết quả khảo sát này cho thấy, đến 50% người dân trên toàn quốc được hỏi nói rằng, để được vào làm trong bộ máy chính quyền họ phải hối lộ.
 
Ảnh minh họa: Nguồn: Internet
 
Cali Today News - Chỉ có 2,96% người từng bị cán bộ, lãnh đạo đòi đưa tiền để vào làm trong chính quyền dám đi tố cáo. Nếu năm 2011, khi được hỏi số tiền nhiều đến mức nào người dân sẽ đi tố cáo trung bình toàn quốc là 5,52 triệu, thì đến năm 2014 số tiền này tăng lên 8,89 triệu đồng. 
 
Người dân ở tỉnh Lào Cai đứng đầu về khả năng chịu đựng tham nhũng cao nhất cả nước, bởi để họ đi tố cáo cán bộ hối lộ, giá trị trung bình của họ là 16,8 triệu đồng, cao hơn rất nhiều so với giá trị trung bình toàn quốc. Trong khi đó, ở tỉnh Hậu Giang chỉ là 3,04 triệu đồng. Cũng theo phúc trình này cho thấy, mức độ nhũng nhiễu, vòi tiền ở những ban ngành thuộc bộ máy chính quyền có xu hướng gia tăng. 
 
Theo đó, 24% số người xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã phải đút lót thêm cho cán bộ ngoài những khoản tiền phải trả theo quy định để mong nhận được kết quả. 43% bệnh nhân hoặc người nhà bệnh nhân phải đút lót tiền bồi dưỡng cho cán bộ y tế ở bệnh viện công hòng mông nhận được sự phục vụ tốt hơn. 30% phụ huynh phải chi tiền cho giáo viên để con cái của họ nhận được sự quan tâm, ưu ái ở các trường tiểu học công lập.
 
"Tất cả những con số này cho thấy hiện tượng tham nhũng vặt có xu hướng tăng so với trong năm 2012 (năm 2012, theo tỉ lệ tương ứng, chỉ có 17% số người xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, 10% số người sử dụng dịch vụ bệnh viên công tuyến huyện và 12% số người có con em học tiểu học)"- phúc trình của PAPI cho biết.
 
Dựa trên 6 tiêu chí đưa ra gồm: tham gia của người dân ở cấp cơ sở, công khai minh bạch, trách nhiệm giải trình với người dân, kiểm soát tham nhũng trong khu vực công, thủ tục hành chính công và cung ứng dịch vụ công. Tất cả những tiêu chí đó đã không được giảm trong suốt một thời gian dài. 
 
Cũng theo những tiêu chí trên, chỉ số giảm sụt nhiều nhất là sự tham gia của người dân ở cấp cơ sở. Ví dụ như theo khảo sát vào năm 2011, 71% số người được hỏi nói rằng họ có đi bầu đại biểu Hội đồng nhân dân. Nhưng khảo sát vào năm 2014 cho thấy tỉ lệ này chỉ còn lại 51%. Điều này khẳng định rằng, người dân không tin rằng, bằng lá phiếu họ có thể bầu ra người đại diện cho mình trong một chế độ "đảng cử dân bầu". Việc mất niềm tin ấy được thể hiện bằng việc họ không còn nhiệt tình để tham gia đi bầu cử nữa. Chính quyền đã cho phép người dân được quyền bầu cử trưởng thôn cho mình, nhưng việc làm này chỉ mang tính hình thức, có những nơi chỉ có 1 hoặc 2 ứng cử viên để người dân lựa chọn. Hầu hết những người đó đều được chính quyền đề cử.
 
Chưa dừng ở đó, PAPI còn nhận định rằng: "Những nổ lực kiểm soát tham nhũng ở cấp tỉnh đến nay chưa đem lại nhiều kết quả như mong đợi. So sánh với kết quả phân tích của năm bản lề 2011, mức độ cải thiện hiệu quả chống tham nhũng ở cấp tỉnh có dấu hiệu chậm lại sau 4 năm".
 
Dựa vào bản phúc trình có thể thấy rõ ràng rằng, những hô hào, quyết tâm chống tham nhũng của chính quyền vào năm 2014 không hề thay đổi. Chỉ có khoảng 40% người được hỏi nói rằng, chính quyền đã xử phạt nghiêm khắc các vụ tham nhũng xảy ra ở địa phương của họ.
 
Khi được hỏi vì sao người dân lại không đi tố cáo cán bộ tham nhũng, phúc trình này đã nêu ra 4 nguyên nhân chủ yếu: Hơn 56% cho rằng tố cáo không mang lại lợi ích gì; 7,7% sợ bị trù dập, trả thù từ cán bộ; 9% cho rằng thủ tục tố cáo rườm rà và 7,3% nói không biết thủ tục tố cáo phải làm như thế nào.
 
"Thông qua việc cung cấp bằng chứng về trải nghiệm của công dân, PAPI và các dữ liệu mà khảo sát thu thập được giống như chiếc gương phản chiếu hiệu quả của chính quyền địa phương"- bà Pratibha Mehta điều phối viên thường trú Liên Hiệp Quốc cho biết.
 
Những việc mà PAPI cung cấp không hề là điều mới lạ đối với chính quyền và người dân Việt Nam. Khi những con số này được đăng tải trên các tờ báo trong nước, nhiều người không tin 50% số người đút lót để được vào làm trong bộ máy chính quyền. Theo họ, con số thực tế phải lớn hơn rất nhiều, có thể phải là trên 80%. Số còn lại không cần đút lót là do con cháu quan chức lãnh đạo, hoặc dựa vào những mối quen biết với nhau.
 
PAPI đưa ra những con số trên là một chuyện, nhưng chính quyền CSVN có muốn thay đổi, có quyết tâm chống tham nhũng như lời họ hô hào hay không là một chuyện khác. Nhìn vào con số so sánh giữa năm 2011 và năm 2014 cho thấy, ngoài miệng thì luôn hô hào nhưng chính quyền vẫn luôn nuôi dưỡng tham nhũng như là một cách để vận hành bộ máy.
 
Người Quan Sát